Kobieca reprezentacja Afganistanu to jeden z najbardziej poruszających przykładów tego, jak sport może stać się narzędziem przetrwania i nadziei. Po przejęciu władzy przez organizację Taliban (afgański ruch islamistyczny) w 2021 roku kobiecy futbol został w kraju praktycznie wymazany. Zawodniczki znalazły się na celowniku – nie tylko jako sportsmenki, ale jako symbol emancypacji, której nowy reżim nie akceptował.
Ucieczka i życie w diasporze
W sierpniu 2021 roku zawodniczki zostały zmuszone do dramatycznej ucieczki. Dzięki międzynarodowej sieci wsparcia część z nich ewakuowano z Kabulu w ramach tzw. „digitalnego Dunkierki” – akcji koordynowanej przez wolontariuszy i byłych działaczy sportowych. Piłkarki rozproszyły się po świecie: Australia, Wielka Brytania, Włochy i Portugalia stały się ich nowymi domami.
To doświadczenie pozostawiło głębokie ślady. Wielu zawodniczek straciło kontakt z rodzinami, część zmaga się z traumą, a adaptacja do nowych kultur i języków była ogromnym wyzwaniem. Jednocześnie futbol stał się dla nich sposobem na odzyskanie kontroli nad życiem i tożsamością.
Nowy początek: Afghan Women United
Dzięki wsparciu organizacji FIFA (międzynarodowy związek piłkarski) powstał projekt Afghan Women United (refugee womens football team founded by fifa) – drużyna złożona z uchodźczyń, które nie mogły już reprezentować swojego kraju pod tradycyjną flagą. Zespół zadebiutował w 2025 roku w serii meczów wspieranych przez FIFA, symbolicznie powracając na międzynarodową scenę.
To nie jest oficjalna reprezentacja państwowa, lecz drużyna, która daje zawodniczkom możliwość gry i mówienia o prawach kobiet. Dla wielu z nich każdy mecz jest czymś więcej niż sportem – jest przypomnieniem, że ich głos i historia wciąż mają znaczenie.
Znaczenie symboliczne
Historia tej drużyny pokazuje, jak sport może być przestrzenią oporu i nadziei. Zawodniczki mówią, że grają nie tylko dla siebie, ale dla dziewcząt, które zostały w Afganistanie i nie mogą dziś uprawiać sportu ani swobodnie się uczyć. Futbol staje się formą solidarności i przypomnieniem, że prawa kobiet nie powinny zależeć od polityki.
Jednocześnie projekt pokazuje, jak ważne jest wsparcie dla uchodźców. Zawodniczki uczą się języków, pracują, studiują i integrują z nowymi społecznościami. Ich historia przeczy stereotypom – pokazuje, że gdy daje się ludziom szansę, potrafią budować nowe życie i wnosić wartość do społeczeństwa.
Wyzwania na przyszłość
Projekt jest pilotażowy, a droga do stabilnej przyszłości wciąż długa. Zawodniczki potrzebują długoterminowego wsparcia – nie tylko sportowego, ale także psychologicznego i społecznego. Niektóre chcą zostać trenerkami czy sędziami, inne marzą o kontynuowaniu gry na najwyższym poziomie.
Kluczowe jest, by społeczność międzynarodowa nie zapominała o ich historii. Konflikty i kryzysy przyciągają uwagę tylko na chwilę, ale życie ludzi toczy się dalej – często w cieniu globalnych wydarzeń. Futbol może być narzędziem zmiany, lecz wymaga zaangażowania i cierpliwości.
Przesłanie
Reprezentacja kobiet z Afganistanu przypomina, że sport to coś więcej niż wyniki. To przestrzeń, w której ludzie mogą odzyskać poczucie wartości i wspólnoty. Dla tych zawodniczek każdy mecz jest deklaracją: nie zostaniemy zapomniane.
Ich historia to lekcja o sile determinacji – i o tym, że nawet w najtrudniejszych okolicznościach nadzieja może stać się początkiem nowego rozdziału.
